Tryb rozkazuj±cy czasownika
W jêzyku w³oskim do wyra¿ania ¿±dañ i rozkazów s³u¿y tryb rozkazuj±cy - Imperativo. Ma on dwie formy - twierdz±c± i przecz±c±. Twierdz±ca to ta, kiedy mowa jest o tym, ¿e czynno¶æ dan± nale¿y wykonaæ; przecz±ca za¶, kiedy wskazanej czynno¶ci nie nale¿y wykonywaæ.
Forma twierdz±ca trybu rozkazuj±cego:
"Ascolta, Luca, oggi stai a casa con la nonna." (Pos³uchaj, £ukasz, dzisiaj zostaniesz w domu z babci±.)
Czasowniki regularne pierwszej koniugacji w trybie rozkazuj±cym odmieniaj± siê zgodnie z nastêpuj±cym modelem:
ASCOLTARE (s³uchaæ)
(tu) ascolta! (noi) ascoltiamo! (lui, lei) ascolti! (voi) ascoltate! (loro) ascoltino!
Jak mo¿emy zauwa¿yæ, w trybie rozkazuj±cym koñcówka nie zmienia siê dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, co oznacza, ¿e jest ona taka sama dla czasu tera¼niejszego oraz dla trybu rozkazuj±cego.
Je¶li chodzi o czasowniki drugiej koniugacji, sprawa wygl±da nastêpuj±co:
PRENDERE (braæ)
(tu) prendi! (noi) prendiamo! (lui, lei) prenda! (voi) prendete! (loro) prendano!
Tutaj równie¿ nie zmieniaj± siê pierwsze dwie osoby liczby mnogiej.
Czasowniki trzeciej koniugacji odmieniaj± siê w sposób przedstawiony poni¿ej:
a) model A koniugacji:
SENTIRE (s³yszeæ)
(tu) senti! (noi) sentiamo! (lui, lei) senta! (voi) sentite! (loro) sentano!
b) model B koniugacji (czasowniki typu: capire, pulire)
FINIRE (koñczyæ)
(tu) finisci! (noi) finiamo! (lui, lei) finisca! (voi) finite! (loro) finiscano!
Tutaj, podobnie, jak w przypadkach rozpatrywanych powy¿ej, formy pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej nie ró¿ni± siê od analogicznych form czasu tera¼niejszego. Dlatego te¿, u¿ywaj±c trybu rozkazuj±cego w tych formach, koniecznym bêdzie postawienie wykrzyknika w celu nadania wypowiedzi charakteru rozkazu, ¿±dania, pragnienia.
Forma przecz±ca trybu rozkazuj±cego:
"Senti, non aspettare Anna perchè ha detto che oggi non viene." (Pos³uchaj, nie czekaj na Annê, bo powiedzia³a, ¿e dzi¶ nie przyjdzie.)
Jak widzimy, w drugiej osobie liczby pojedynczej wystêpuje partyku³a "non" oraz bezokolicznik. Jest to wyj±tek, bowiem dalej odmieniamy:
(lui, lei) non aspetti! (noi) non aspettiamo! (voi) non aspettate!
5 Komentarzy ·
18551 Czytañ ·
|